Plastik Atık Çeşitleri

Plastik Atık Çeşitleri

Plastik, günümüz dünyamızda çok fazla kullanılan ,devamlı atılan sentetik malzemelerdir. Hayatımızı temiz, kolaylaştırmak için kullanırız. İster  kıyafetlerimiz ister mutfak gereçlerimizde ve diş fırçalarımız gibi her yerde görürüz. Çocuklarımızın kullandığı oyuncaklar, evimizde kullandığımız televizyon bilgisayarlarda ve CD’lerde plastik malzemelerde bulunur. Bunun gibi çoğu plastikleri çöpe atıyoruz.

Dünya üzerindeki araştırmalar sonucu ,insanların oluşturduğu atığın %10’unun yapı maddesinin plastik olduğu düşünülüyor. Bu araştırmalar bize gösteriyor ki insanların yaşamlarında kullandığı plastiklerin %50’si tek kullanımlık malzemeler. Plastik malzemelerin doğada uzun süre bozulmadan kaldığını çoğu insan bilmekte ama hala günlük yaşamda her yerde kullanmaktadırlar.

Plastik Atıkların Genel Özellikleri

  • Kimyasal maddelere karşı direnç gösterirler.
  • Bu malzemeler daha kolay işlenir.
  • Korozyon dirençleri daha yüksektir.
  • Kimyasal dirençleri yüksektir.
  • Elektrik ve ısı iletkenliği çok az veya hiç yoktur. Bundan dolayı yalıtım malzemesi olarak yaygın olarak kullanır. Ama Karbon Siyahı maddesi ile elektirik iletkenliği özelliği kazanabilirler.

Plastik Atık Türleri

Atıkların bileşim özellikleri;taşıma ,toplama,tesis işletilmesi, geri dönüşümle ekonomiye kazandırılması ve bu atıkları enerji üretimi açısından önemlidir.

Plastik atık türleri:

 •            Polietilen tereftalat(PET)

•             Polietilen(PE)

•             Polivinilklorür (PVC)

•             Polipropilen(PP)

•             Polistiren(PS)

Bu türleri sırasıyla açıklayalım;

Polietilentetraftalat (PET): Bazı yağ , su, video, x-ray film vb. maddelerin ambalajlanmasında kullanılır. İnsanların pet şişelerden içtiği su ,gazlı içecekler yada meyve suların yapısı PET’ten elde edilmiştir. Bu şişelerin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Gaz kaçırmaz.
  • Yüksek basınca dayanıklıdır.
  • Düştüğünde patlamaz.
  • PET geri dönüşümle yeniden kullanılabilir.
  • Yakıldığı zaman enerji elde edilir.

Polietilen(PE): Dünyada 90 milyon metrik ton üretim alanına sahiptir. Doğalgazın yapısı değiştirilmesiyle benzine dönüşmesi elde edilir. Petrol ,doğal gaz, ev eşyaları, elektronik ,gıda ambalajlarında kullanılır. Bu malzemelerin özelliklerini şöyle sıralayalım:

  • Kalıba dökülür.
  • Kolayca şekil verilir.
  • Kalıplanabilir.
  • Suyu az emer, dayanaklı malzemedir.
  • Gaz engelleyicidir.
  • Renksiz ve şeffaf olur.
  • Mor ötesi ışıklara karşı direnç gösterir.

Polivinilklorür (PVC): Tuzlu suyun ayrışması sonucu klorür oluşur. Bununla parçalama işlemi aracılığıyla  gaz veya petrolden etilen meydana gelir. Birkaç aşama sonucu polimerleştirme ile PVC oluşur. Su kanalizasyon boruları, sunum tepsileri, bahçe hortumları, kan torbaları, elektronik aletler, branda, ayakkabılar gibi ürünlerde kullanılır. Bu malzemelerin özelliklerini şöyle sıralayalım:

  • Sağlam ,hafif dayanıklı yapısı vardır.
  • Yalıtım özelliği ile su geçirgenliği az olan malzemelerdir.
  • Farklı maddelerin kullanılması ile sertlik dayanıklılık özellikleriyle çoğu şeyleri değiştirebilmektedir.

Polipropilen(PP): Çatal bıçak takımı, laboratuvar malzemeleri, ev eşyaları, akü gibi maddeleri için kullanılan malzemelerdir. Halıcılığın aşamalarında PP lifleri kullanılır. Bu malzemelerin özelliklerini şöyle sıralayalım:

  • Sağlam ve serttir.
  • Yüksek sıcaklığa karşı kararlıdır.
  • Opaktır.
  • Bazı maddelerin katkısı ile toz ve kire karşı dayanaklıdır.

Polistiren(PS): Bu malzemelerin ana maddesi stirendir. Stirennin üretiminde elde edilen hammaddeler petrolden elde edilir ve stirene dönüştürülürken parçalama ve sudan arındırma gibi işlemden geçer. Bunun sonucu stiren polimerleştirilerek PS üretilir. Bu malzemelerin özelliklerini şöyle sıralayalım:

  • Sert ve köpüklüdür.
  • Kırılgan yapıya sahiptir.
  • Birim ağırlığı uygun olan reçinedir.
  • Şefaftır ama renklendirici ile renk verilebilir.

Plastik Geri Dönüşümün Ekonomiye Katkısı

Türkiye de gelecek nesillere temiz bir dünya bırakmak için geri dönüşüm çalışmaları yürütülüyor. Dernekler, vakıflar ile sürdürülen faaliyetler atık ekonomisi oluşturuldu. Bu faaliyetlerde en etkili kuruluş ÇEVKO oldu. ÇEVKO atık geri dönüşüm ile ekonomiye 35 milyar lira katkı sağladığını ve ambalaj atığı geri dönüşüm ortalamasının %60 ‘a yaklaştığını açıkladı. ÇEVKO sekreteri İmer bir konuşmasında, 43 bin ailenin yıllık su tüketimine eş değer 7,5 milyar litre su tasarrufu sağladığını, 2 bin 730 gigawatsaat elektirik tasarrufu sağlandığını açıkladı.

Geri dönüşümle plastik ham madde ithalatı azalacak ve ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacaktır. 1 ton plastik geri dönüşümünden 5,774 kwh enerji ve 2.593 litre petrol tasarrufu sağlanacaktır.

Plastik Geri Dönüşümün Çevreye Katkısı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının kuruluşlarından, Plastik Geri Dönüşüm tesisi plastik atıkların geri kazanımını sağlıyor. Bu gelecekteki insanlarımız için daha yaşanılabilir bir çevre, doğal kaynaklarımızdan yararlanılabilmeleri ,çevre kirliliği açısından da yaşayabilecekleri dünya olması için faaliyetlerini devam ettiriyor.

Puan ver
[Total: 5 Average: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir